World Cup 2026 đã khép lại với vô số tranh cãi về công tác tổ chức, từ giá vé cắt cổ cho đến những vấn đề hậu cần nan giải, đẩy Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) vào một cuộc khủng hoảng quản trị sâu sắc. Trước áp lực ngày càng tăng từ người hâm mộ, chính trị gia và các liên đoàn thành viên, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã buộc phải đề xuất một cuộc “tham vấn” toàn diện nhằm cải cách quy trình ra quyết định của tổ chức, hứa hẹn những thay đổi mang tính bước ngoặt cho tương lai của bóng đá toàn cầu.
Những điểm chính
- World Cup 2026 bị chỉ trích nặng nề vì giá vé cao ngất ngưởng (lên tới 11.000 USD cho trận chung kết) và các vấn đề hậu cần, dẫn đến tình trạng ghế trống và các cuộc điều tra pháp lý.
- Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã đề xuất một cuộc “tham vấn” với các liên đoàn thành viên vào cuối tháng 9/2026 để cải cách quy trình ra quyết định của FIFA.
- Động thái này diễn ra sau khi kế hoạch gây tranh cãi về việc thu hút đầu tư tư nhân vào các giải đấu của FIFA (FIFA Forward Enterprise – FFE) bị hủy bỏ do sự phản đối gay gắt từ UEFA và các liên đoàn khác.
- FIFA đang đối mặt với những lời kêu gọi cải cách quản trị khẩn cấp, tập trung vào tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và tách biệt các chức năng quản lý, thương mại.
- Tương lai của Infantino và khả năng tái tranh cử của ông vào tháng 3/2027 đang bị đặt dấu hỏi lớn trong bối cảnh những thách thức quản trị hiện tại.
World Cup 2026: Kỳ giải đấu của những tranh cãi
World Cup 2026, được đồng tổ chức bởi Mỹ, Mexico và Canada, đã đi vào lịch sử không chỉ với quy mô mở rộng mà còn với hàng loạt tranh cãi chưa từng có. Một trong những vấn đề nổi cộm nhất là chính sách giá vé linh hoạt (dynamic pricing) được FIFA áp dụng lần đầu tiên, đẩy giá vé trận chung kết tại sân MetLife Stadium lên tới 11.000 USD.
Mức giá này đã vấp phải sự chỉ trích dữ dội từ người hâm mộ, các chính trị gia và thậm chí cả cầu thủ, dẫn đến các cuộc điều tra từ nhiều tổng chưởng lý bang của Mỹ, bao gồm New York, New Jersey và California. Các cáo buộc tập trung vào việc FIFA có thể đã lừa dối người hâm mộ về vị trí ghế ngồi và tạo ra “sự khan hiếm giả tạo” để đẩy giá lên cao.
Bên cạnh giá vé, công tác hậu cần cũng là một điểm yếu chí mạng. Nhiều địa điểm thi đấu bị chỉ trích vì thiếu khả năng tiếp cận giao thông công cộng, gây khó khăn cho hàng triệu người hâm mộ. Các quãng nghỉ bắt buộc để bù nước do lo ngại về nhiệt độ khắc nghiệt cũng trở thành mục tiêu chỉ trích khi các đài truyền hình lợi dụng chúng để phát quảng cáo, làm gián đoạn trải nghiệm xem của khán giả.
Áp lực cải tổ và động thái của Gianni Infantino
Những bê bối tại World Cup 2026 đã làm gia tăng áp lực lên FIFA và Chủ tịch Gianni Infantino. Vào ngày 21/9/2026, ông Infantino đã đề xuất một cuộc “tham vấn” trực tiếp, có cấu trúc và giới hạn thời gian với các liên đoàn, hiệp hội thành viên và các bên liên quan để tăng cường quy trình ra quyết định của FIFA. Đề xuất này dự kiến sẽ được xem xét tại cuộc họp Hội đồng FIFA vào ngày 15/10/2026.
Động thái này được xem là nỗ lực của Infantino nhằm lấy lại sự ủng hộ sau khi kế hoạch gây tranh cãi về việc thu hút đầu tư tư nhân vào các giải đấu của FIFA (FIFA Forward Enterprise – FFE) bị hủy bỏ vào tháng 7/2026. Kế hoạch FFE, liên quan đến việc bán 20% cổ phần hoạt động thương mại của World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân với giá khoảng 4,2 tỷ USD, đã vấp phải sự phản đối dữ dội từ các liên đoàn lớn như UEFA, AFC và CONCACAF.
UEFA thậm chí đã đe dọa tẩy chay các giải đấu của FIFA và kêu gọi Infantino từ chức, đồng thời chuẩn bị các hành động pháp lý chống lại ông vì cáo buộc “quản lý sai trái hình sự”.
Các giải đấu hàng đầu châu Âu như Premier League, La Liga, Serie A và Bundesliga cũng đã kêu gọi cải cách quản trị khẩn cấp tại FIFA, cáo buộc Infantino thúc đẩy “những ý tưởng bóc lột” và kêu gọi tách biệt các chức năng quản lý và thương mại của FIFA.
Những vấn đề quản trị cốt lõi của FIFA
Ngoài những tranh cãi về World Cup 2026 và kế hoạch FFE, FIFA còn bị chỉ trích vì thiếu sự minh bạch, không có sự quản lý phù hợp về xung đột lợi ích và thiếu giao tiếp với các bên liên quan. Có những lo ngại rằng FIFA đã bỏ qua các cam kết cải thiện tính minh bạch và thiết lập các cấu trúc quản trị nội bộ mạnh mẽ.
Các tổ chức nhân quyền như Amnesty International và Sport & Rights Alliance cũng đã báo cáo về những rủi ro nhân quyền của World Cup 2030 và 2034, đồng thời chỉ trích FIFA đã không bồi thường cho các vụ lạm dụng liên quan đến World Cup 2022 ở Qatar. Ngay cả việc hủy bỏ án treo giò của tiền đạo Folarin Balogun sau sự can thiệp của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng gây ra tranh cãi lớn về tính độc lập của tổ chức.
Tương lai của FIFA và Gianni Infantino
Với việc Gianni Infantino chuẩn bị tái tranh cử vào tháng 3/2027, những đề xuất cải cách quản trị hiện tại sẽ đóng vai trò then chốt trong việc định hình tương lai của ông và của cả FIFA. Câu hỏi đặt ra là liệu những cải cách này có đủ sâu rộng để giải quyết các vấn đề cốt lõi về minh bạch và trách nhiệm giải trình của FIFA hay không. Mức độ ảnh hưởng của các liên đoàn thành viên và các giải đấu lớn đối với quá trình cải tổ này cũng sẽ là một yếu tố quan trọng.
FIFA cần phải chứng minh rằng họ có thể học hỏi từ những sai lầm trong quá khứ và xây dựng một cơ cấu quản trị vững chắc hơn, đáp ứng kỳ vọng của cộng đồng bóng đá toàn cầu.
FIFA sẽ làm gì để lấy lại niềm tin?
Để lấy lại niềm tin từ người hâm mộ và các bên liên quan, FIFA cần phải có những hành động cụ thể và minh bạch. Điều này bao gồm việc xem xét lại chính sách giá vé cho các giải đấu tương lai, đảm bảo tính công bằng và khả năng tiếp cận cho mọi đối tượng. Đồng thời, FIFA cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào cơ sở hạ tầng hậu cần, đặc biệt là giao thông công cộng, để tránh lặp lại những sai lầm của World Cup 2026.
Quan trọng hơn cả, FIFA phải thiết lập một cơ chế quản trị rõ ràng, minh bạch, có trách nhiệm giải trình và độc lập, tránh xa những xung đột lợi ích và sự can thiệp chính trị. Chỉ khi đó, FIFA mới có thể thực sự trở thành một tổ chức đáng tin cậy, phục vụ lợi ích tốt nhất cho bóng đá thế giới.